zaloguj si   |    zarejestruj si   |   
RSS
SmodCMS

Obserwujemy Midzynarodow Stacj Kosmiczn

30.01.2009

Jeli zobaczye, nawet przypadkowo, biay obiekt przypominajcy gwiazd o jasnoci mniej wicej Jowisza w opozycji, przemierzajcy niebo z zachodu na wschd, to istnieje due prawdopodobiestwo, e bya to Midzynarodowa Stacja Kosmiczna. Dowiedz si wic, jak obserwowa stacj w oparciu o efemerydy.

ISS, czyli Midzynarodowa Stacja Kosmiczna (schemat budowy), jest obecnie najwiksz budowl stworzon przez czowieka na orbicie Ziemi. 250-tonowy kolos o rozmiarach 93 na 73 metry kry nad nami na wysokoci od 352 do 365 km, dokonujc penego obiegu co niecae 92 minuty. Naley zauway, e stacja stopniowo opada w kierunku Ziemi, z prdkoci okoo 100 metrw dziennie. Co pewien czas wymagane jest wic uruchamianie silnikw, zwikszajce orbit rednio o okoo 5 km. W ubiegym roku stacja krya na wysokociach od 334 do 356 km, w tym roku planuje si kolejne „podniesienie” stacji o kilkanacie kilometrw. Dla obserwatorw i mionikw fotografowania stacji z Ziemi to oczywicie za wiadomo, na szczcie oddaleniu si stacji np.o 20 km towarzyszy zmniejszenie rednicy ktowej stacji zaledwie o 3”. Pamitajmy jednak, e w zwizku z cig rozbudow stacji, z kad now misj rosn jej rozmiary i dziki temu jest jednak coraz lepiej widoczna.

Krc nad nami od listopada 2000 roku, ISS kadej doby dokonuje rednio 15,7 okre wok Ziemi. Ze wzgldu na nachylenie orbity, wynoszce 51°39’, w zenicie moe by obserwowana wycznie w zakresie szerokoci geograficznych od 51°39’S do 51°39’N, oczywicie w sprzyjajcych warunkach. Zbiegiem okolicznoci powstaa linia dzielca Polsk na dwa rejony – cz poudniow, gdzie podczas growania stacja moe znale si na niebie zarwno w poudniowej stronie nieba, w zenicie, jak i (w niewielkim stopniu) w pnocnej stronie firmamentu oraz cz pnocn, gdzie podczas growania moemy obserwowa stacj jedynie w poudniowej czci nieba. Podzia przebiega w przyblieniu na linii: Rawicz–Tomaszw Mazowiecki–Dblin–Wodawa. Im bardziej na pnoc, tym stacja podczas growania widoczna jest niej nad poudniowym horyzontem. Realne moliwoci obserwacji istniej do niecaych 63° zarwno pnocnej jak i poudniowej szerokoci geograficznej – w Europie mniej wicej do poowy terenu Norwegii, Szwecji i Finlandii.

Zdjcie: Dwukrotny przelot ISS.

Naley pami, e ISS to obiekt przelatujcy nad nami tak naprawd na niskiej orbicie. Przy promieniu Ziemi, rednio 6370 km, oddalenie si od rodka Ziemi o 360 km to zaledwie niecae 6% wicej. Dlatego te gdy widzimy stacj pojawiajc si nad horyzontem lub wychodzc z cienia Ziemi, porusza si ona dla nas wyjtkowo wolno. Maa pocztkowo prdko ktowa, wynikajca z odlegoci okoo 2000 km, ronie bardzo szybko, aby nad w czassie growania osign maksymaln warto, w zenicie okoo 2°20’ na sekund, by nastpnie znw zwalnia, w miar oddalania si od nas. Tym samym zmienia si rwnie jasno stacji. Jednake w tym wypadku dochodzi jeszcze kwestia ustawienia si stacji wzgldem kierunku obserwacji – jej jasno podczas growania moe w zwizku z tym waha si w do szerokim zakresie: od +1 do –2,5 magnitudo.

Zobaczmy, jaki wpyw na odlego od stacji ma wysoko, na ktrej j widzimy. Przy teoretycznej wysokoci 0° nad horyzontem, stacja odlega jest od nas o okoo 2150 km i jej maksymalne rozmiary ktowe wynosz okoo 9”. Jednak w tym pooeniu nie mamy szans jej zobaczenia, bowiem albo zasania j zbyt gruba warstwa atmosfery, albo te stacja znajduje si w cieniu Ziemi. Podnoszc si nad horyzontem stacja zblia si do nas, osigajc przy 10° nad horyzontem rozmiary ktowe 14”. Wanie w zakresie w od 10° do 90° nad horyzontem moliwa jest obserwacja ISS.
Wartoci oczywicie s zmienne w czasie, jednake dla najbliszych miesicy moemy przyj nastpujce dane:

0° – 2150 km – 9”
10° – 1330 km – 14”
20° – 920 km – 21”
30° – 720 km – 27”
40° – 550 km – 35”
50° – 480 km – 40”
60° – 420 km – 46”
70° – 390 km – 49”
80° – 370 km – 52”
90° – 350 km – 55”

Aby obliczy moliwe nowe pojawienia si stacji nad nami nie jest konieczne specjalistyczne oprogramowani ledzce stacj. Wystarczy Internet i zestaw odpowiednich linkw.
Dla blisko 50 punktw, w wikszoci duych miast, przygotowalimy gotowe linki generujce wyniki najbliszych widocznych przelotw Midzynarodowej Stacji Kosmicznej. Wystarczy wybra miasto z listy znajdujcej si pod adresem: http://www.astrocd.pl/index.php?id=1028&id2=&cat=16#category

Jak obserwowa?
Teoretycznie tylko przez teleskop, ale przecie nasze wasne oko to te wspaniay przyrzd optyczny, pozwalajcy ledzi sam tras przelotu. Aby zobaczy co wicej, musimy jednak dysponowa przyrzdem optycznym o odpowiednio duym powikszeniu. Optymalnym rozwizaniem bdzie zastosowanie szerokoktnych okularw, dajcych niebyt due powikszenia okoo 50 razy. Oczywicie warto powikszenia uzaleniona jest od odlegoci do ISS, jednake nie polecamy zmiany okularu w trakcie przelotu. Naley te pamita, e im wikszego uyjemy powikszenia, tym mniejsze bdzie pole widzenia w teleskopie. Z drugiej jednak strony, im wiksze powikszenie, tym wicej szczegw stacji dojrzymy.
Operowanie duym, a nawet rednim powikszeniem (rzdu 50 razy) przy maksymalnej prdkoci ktowej ISS (2°20’ na sekund), to nie lada wyzwanie. Doskonale sprawdzaj si tutaj montae azymutalne Dobsona, ktre dziki swojej prostocie budowy, jak i obsugi umoliwiaj wprawne podanie za obiektem.

Zdjcie: Widok stacji w teleskopie (autor: Dirk Evers, 2008)

Linki:
Heavens Above - http://www.heavens-above.com/ 
Wikipedia o ISS - http://pl.wikipedia.org/wiki/ISS
Aktualne pooenie stacji wzgldem Ziemi - http://www.heavens-above.com/orbitdisplay.aspx?icon=iss&width=800&height=800&satid=25544

« inne aktualnoci
cheap jerseys cheap jerseys
վҳ ںǹ ְͭ ְǹ Ȫݳ IJ֤ ݳ ͬǹ Ϻ Ϻ Ϻ վҳ п п п ֣п п ƽп 㶫п п п п п IJ IJ ֽ𲩲 ֽ𲩲 Ŷij ϶ij ټϷ ϶IJ ʹ ŶijŮ ֽ ϶IJ ֽϷ Űټ ֽIJ Ͼij ˹ վͼ ϶ij ټϷ ϶IJ ʹ ŶijŮ ֽ ϶IJ ֽϷ Űټ ֽIJ ʹ˾ ij ˹ ȫѶ Ͼij վͼ Ŷij ϶ij ټϷ ϶IJ ټϷ ֽ𲩲 ʹ˾ ˹ ֽIJ ϶IJ ʹ ȫѶ ֽϷ Ͼij վͼ Ŷij ŶijŮ Ͼij ֽ𲩲 ټϷ ϶IJ ֽ ʹ˾ ʹ˾ ϶IJ ֽ ϶IJ վͼ Ŷij IJ Ͼij ˹ ʹ˾ Űټ ϶IJ ŶijŮ ϶IJ ϶ij ֽ𲩲 ֽ𲩲 ʹ˾ ȫѶ ij ֽIJ ֽϷ ֽ ʹ ټϷ ʤ bet365ҳ ʹȷ ʹͶעַ ϶IJ Ҳ IJ Űټ̳ վͼ ֳ bet365ٷվ ʹڿ ַ ߲ 쳯̳ ݱȷ ʹ ֳ ɳֳ 沩ֳ Ǯֳ ϲֳ ֳ 365ֳ ֳ Ͼֳ ֳ ɳֳ ƶֳ ֳ ֳ ֳ ˹Ϸ bet365±ַ 2013Ͼij 188𱦲ַ ֳ Ǯ ַ ̫ǿ ȫѶ2 𱦲188bet ټֿ ij Ӷij ʤ ӹֳ 188bet𱦲 Ʋֳ k7ֳ Ͼֳ ttֳ ֳ ˴ʤֳ ֳ ʨֳ Ӯֳ 販ֳ ֳ e k7ֳǹ Ͼֳ ľ ʹֽ𿪻 ַ ϲҵ ͸̸ֲ ͸ֲ ϲ Ჩʽ ժѶ Ʋʲʹ˾ ͨ ˲̳ ֱȷ 粩վ 򿪻 վͼ վ ɱ̫ bt365ղ ʹֽ𿪻 ȷֱ ʹ򿪻 ֳ Ǯֳ ֳֽ ɳֳ ɱֳ̫ ʹֳֽ Ʋֳ ɳֳ ֳ ֳ ֳ վͼ ټ Ŷij ֳ ʹڿ ߲ Ͼij Ǽʶij ʹڴ 365ֳǿ ֳ ֳ ǮϷ ֽ̫ ʼҶij ʱֳ Ͼij Ӯֳô ټ ˿ ߶IJϷ ʥȿ վͼ ˹ ˰ټ ղ ʹֽ𿪻 ͨ ͨ ֱȷ ʹ ֳ ֳ ֳ bet365ֳ Ͼֳ ɳֳ Ĵֳ ֳ վͼ ϶ij ǮϷ ֳֵ ʹֳ Ų ʹ Ǯ ֳ ֽ Թֳ ֽ ټֿ ϶IJ ֳ ֳ M88 91ֳ Ų ʹ ֳ̩ վͼ ټ ֽ𶷵 ټ Ų ǮϷ Ǯټ ֳַ ߲ ȫѶ777 ʹڱַ Ǯ ֽ ֽ𲩲վ ʹڿ ټֿ ֳ ʹڱַ ̫ǿ վͼ ͨ Űټ TTֳ Ͼֳ ʹڿ ͳֳ ֽ ˹ֳ Ͼֳ ˰ټ ֳ ֳ ƶʰټ ˲ʲվ վ ʹڹ߲վ ɱ̫Dzվ 2ֳDzվ ʳֳDzվ վҳ ֳ °IJֳ Ѷ վ ʱʱƽ̨ ߶IJվ 3uֳ ʹڿ ֳ̫ Ⱥ ʹ̳ ˲ վҳ Űټ ϶IJ ŶijŮ ټ Ż ʹڿ ʹͶע ʹߵ ͸ֲʼ ͸ֲʷԤ k7ֳ ʳֳ ΰֳ ɽֳ վͼ ֳ ̳ Ҧֳ ֳ ʹڼʱȷ 򲩲 ۲ 7mȷ Ͼֳ ֳ̫ ߱ȷ µֳ Ϸվ лֳ @򼴕rȷ ʽֱ Ѷӯȷ ʱȷֱ ֳ ̽ʱȷ ٲֳ עֳ