Teraz jest sobota, 7 grudnia 2019, 03:32

Strefa czasowa: UTC + 2




Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku
Autor Wiadomo┼Ť─ç
 Tytu┼é: Eris jest malutka
PostNapisane: ┼Ťroda, 24 listopada 2010, 00:24 
Offline
Ranga: [1]
Avatar u┼╝ytkownika

Do┼é─ůczy┼é(a): czwartek, 2 wrze┼Ťnia 2010, 18:45
Posty: 94
Lokalizacja: Gliwice
Eris jest malutka
Eris nies┼éusznie zdetronizowa┼éa Plutona. By─ç mo┼╝e za szybko odebrali┼Ťmy mu tytu┼é planety.
Za┼é─ůcznik:
orbit of Eris (800 x 598).jpg
orbit of Eris (800 x 598).jpg [ 72.82 KiB | Przegl─ůdane 1765 razy ]

Eris kilka lat temu spowodowa┼éa niema┼éo zamieszania w ┼Ťwiatowej astronomii i walnie przyczyni┼éa si─Ö do utraty przez Plutona nazwy "planeta".

Naukowcy uznali bowiem, ┼╝e je┼╝eli cia┼éo wi─Öksze od Plutona nie jest planet─ů, tym bardziej nie powinni┼Ťmy nazywa─ç tak Plutona. Dla cia┼é tego rodzaju (do kt├│rych zaliczono r├│wnie┼╝ Eris) ukuto nazw─Ö "planeta kar┼éowata".

Teraz okazuje si─Ö, ┼╝e planeta kar┼éowata Eris mo┼╝e by─ç w rzeczywisto┼Ťci mniejsza od Plutona. Wynika to z analizy zakrycia s┼éabej gwiazdy przez ten ciekawy obiekt - informuje czasopismo "Sky and Telescope".

Jak Eris spowodowała lawinę

Obiekt 136199 Eris zosta┼é odkryty w styczniu 2005 roku przez grup─Ö astronom├│w z Obserwatorium Palomar w Kalifornii - Michaela E. Browna, Chadwicka A. Trujillo i Davida Rabinowitza. Zesp├│┼é ten od wielu lat zajmowa┼é si─Ö systematycznym przeszukiwaniem obrze┼╝y Uk┼éadu S┼éonecznego w poszukiwaniu du┼╝ych obiekt├│w i ju┼╝ wcze┼Ťniej odkrywa┼é tego typu obiekty ÔÇô mi─Ödzy innymi Quaoar i Sedna.

Astronomowie prowadzili rutynowe obserwacje przy u┼╝yciu 48-calowego teleskopu w Obserwatorium Palomar, kiedy dostrzegli cia┼éo, maj─ůce zmieni─ç losy astronomii.

Eris zosta┼éa sfotografowana ju┼╝ 21 pa┼║dziernika 2003 r., ale dopiero ponowna analiza komputerowa zebranych danych pozwoli┼éa na stwierdzenie jej wolnego przemieszczania si─Ö na tle gwiazd. Dzi─Öki nast─Öpnym obserwacjom wst─Öpnie okre┼Ťlono jej orbit─Ö i rozmiary. Szybko okaza┼éo si─Ö, ┼╝e jest ona jednym z wi─Ökszych cia┼é kr─ů┼╝─ůcych za orbit─ů Neptuna. Jej ┼Ťrednica mia┼éa wynosi─ç 2400 kilometr├│w, przez co mia┼éa by─ç wi─Öksza od innych du┼╝ych planet kar┼éowatych naszego systemu, czyli Ceres i Plutona.

Wyniki uzyskane w podczerwieni przez Teleskop Kosmiczny Spitzera dawa┼éy jeszcze wi─Öksz─ů ┼Ťrednic─Ö, dochodz─ůc─ů do 2600 kilometr├│w. Dane z radioteleskopu IRAM w Hiszpanii m├│wi┼éy z kolei o warto┼Ťci a┼╝ 3000 kilometr├│w. W┼éa┼Ťnie dlatego podczas sympozjum Mi─Ödzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU) w Pradze 24 sierpnia 2006 roku przyj─Öto now─ů definicj─Ö planety. Eris wraz z Plutonem i Ceres uznane zosta┼éy jedynie za planety kar┼éowate. Uk┼éad S┼éoneczny mia┼é odt─ůd liczy─ç tylko osiem pe┼énoprawnych planet, a nie, jak wcze┼Ťniej, dziewi─Ö─ç.

Pluton nie awansuje

Teraz, kiedy emocje opad┼éy, przyszed┼é czas na dok┼éadne pomiary, a takie zapewniaj─ů metody geometryczne. Do takich pomiar├│w nadarzy┼éa si─Ö okazja 6 listopada, kiedy Eris przesz┼éa na tle s┼éabej gwiazdy z konstelacji Wieloryba. Mierz─ůc czas takiego za─çmienia z r├│┼╝nych miejsc na powierzchni Ziemi, mo┼╝na okre┼Ťli─ç rozmiary obiektu, kt├│ry zakrywa gwiazd─Ö.

Pas za─çmienia przechodzi┼é przez p├│┼énocne Chile, nic wi─Öc dziwnego, ┼╝e tam zaplanowano najwi─Öcej kampanii obserwacyjnych. Zakrycie ┼Ťledzi┼éo kilka automatycznych lub p├│┼éautomatycznych teleskop├│w klasy 40-60 cm. Kilka z nich, m.in. 60-cm teleskop TRAPPIST na g├│rze La Silla oraz 50-cm teleskop w San Pedro de Atacama Celestial Explorations Observatory, zarejestrowa┼éo wyra┼║ne znikni─Öcie zakrywanej gwiazdy.

Wst─Öpna analiza obserwacji wskazuje, ┼╝e Eris nie ma rozmiar├│w wi─Ökszych ni┼╝ 2340 kilometr├│w, a najprawdopodobniej jej ┼Ťrednica jeszcze jakie┼Ť 100-120 kilometr├│w mniejsza. To oznacza, ┼╝e cia┼éo to jest tak naprawd─Ö mniejsze, a nie wi─Öksze od Plutona, jak s─ůdzono na pocz─ůtku.

Czy to pow├│d do rewizji decyzji Mi─Ödzynarodowej Unii Astronomicznej? Raczej nie. Niekt├│rzy astronomowie ju┼╝ wcze┼Ťniej postulowali "degradacj─Ö" Plutona do rangi du┼╝ej planetoidy, czy te┼╝ tzw. obiektu transneptunowego i zmian─Ö definicji poj─Öcia "planeta". Na odkrywane nowe cia┼éa z Pasa Kuipera funkcjonowa┼éy okre┼Ťlenia plutonki, twotino i cubewano. Od sierpnia 2008 roku du┼╝e cia┼éa nazywane s─ů r├│wnie┼╝ plutoidami.

Rozmiary Plutona i utarta tradycja, zaliczaj─ůca go do planet, wstrzymywa┼éy naukowc├│w od radykalnych krok├│w w kwestiach nazewniczych. Odkrycie wi─Ökszego obiektu nie by┼éo jednak wielkim zaskoczeniem. Chocia┼╝ zatem Eris nie jest wi─Öksza od Plutona, okaza┼éa sie ma┼éym kamykiem, kt├│ry uruchomi┼é lawine zmian - zmian oczekiwanych od dawna.
źródło: http://www.polskieradio.pl/23/266/Artyk ... st-malutka


G├│ra
 Zobacz profil  
 

Wy┼Ťwietl posty nie starsze ni┼╝:  Sortuj wg  
Utw├│rz nowy w─ůtek Odpowiedz w w─ůtku

Strefa czasowa: UTC + 2


Kto przegl─ůda forum

U┼╝ytkownicy przegl─ůdaj─ůcy ten dzia┼é: Brak zidentyfikowanych u┼╝ytkownik├│w i 2 go┼Ťci


Nie mo┼╝esz rozpoczyna─ç nowych w─ůtk├│w
Nie mo┼╝esz odpowiada─ç w w─ůtkach
Nie mo┼╝esz edytowa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz usuwa─ç swoich post├│w
Nie mo┼╝esz dodawa─ç za┼é─ůcznik├│w

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
Przyjazne u┼╝ytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL